Στα Χνάρια των Προγόνων: Πυροβολισμός την Πρωτομαγιά του 1914 συγκλονίζει την οικογένεια Μαλαβάνσος!

Το άρθρο που ακολουθεί βασίζεται στη συγκεντρωτική έρευνα των Οικογενειακών Δέντρων του Νότιου Πάρνωνα, κυρίως του Στέλιου Χαγιά, αξιοποιώντας αρχειακές και οικογενειακές πηγές.

Το απόκομμα από εφημερίδα κάτω δεξιά προέρχεται από την Δε Οιλ Σίτι Βίζιτορ της 2ας Μαΐου 1914 και αναφέρει ότι, το προηγούμενο βράδυ, την Πρωτομαγιά του 1914, ο Εντ Μαλαβάνσος πυροβολήθηκε στο Κούντζε, Τέξας από τον γαμπρό του, Τζον Κάτμπερθ, στο γραφείο του παγοποιείου Μαλαβάνσου.

Εντ Μαλαβάνσος πυροβολήθηκε

Κάτω από τον τίτλο «Εντ Μαλαβάνσος πυροβολήθηκε», το ρεπορτάζ αναφέρει:

Σε μια διαφωνία χτες το βράδυ μεταξύ του Εντ Μαλαβάνσου και του γαμπρού του, Τζον Κάτμπερθ, ο πρώτος πυροβολήθηκε στην κοιλιά με πιστόλι διαμετρήματος 38.
Ο Μαλαβάνσος, συνοδευόμενος από τον Δρ. Π. Σ. Ράσελ, τη σύζυγό του και τον μικρό γιο του, καθώς και από τον αδελφό του Τζορτζ, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο του Μπεμόντ όπου έγινε επέμβαση. Παρά το γεγονός ότι αναφέρεται πως το τραύμα είναι πολύ σοβαρό, ο γιατρός λέει ότι έχει πιθανότητες να επιζήσει.
Ο Κάτμπερθ συνελήφθη και μεταφέρθηκε στο Κούντζε από τον σερίφη Τζόρντον, ο οποίος βρισκόταν εκεί εκείνη τη στιγμή. Η διαμάχη συνέβη στο γραφείο του παγοποιείου Μαλαβάνσος και την παρακολούθησαν η σύζυγος, ο λογιστής Τζο Ντεβέρ και άλλοι παρευρισκόμενοι.
Αυτή η θλιβερή τραγωδία σκίασε ολόκληρη την πόλη, καθώς ο κύριος Μαλαβάνσος ήταν ιδιαίτερα αγαπητός από όλες τις κοινωνικές τάξεις.

Αρχεία Οικογενειακών Δέντρων Νότιου Πάρνωνα

Όνομα: Ed Malavansos (διαβατηρίου: Αναστάσιος Μαλαβάζος)
Ημερομηνία και τόπος γέννησης: 26η Μαρτίου 1867, Γεράκι
Ημερομηνία και τόπος θανάτου: 5η Μαΐου 1914, Beaumont, Texas

Γονείς:

·         Πατέρας: Διαμαντής Αναστασίου Μαλαβάζος (γεννημένος στην Καρίτσα το 1834 – απεβίωσε στις 5η Δεκεμβρίου 1909, στο Γεράκι)

·         Μητέρα: Διαμαντούλα Πουλίτσα (γεννημένη το 1842 – απεβίωσε στις 28η Ιανουαρίου 1880, στο Γεράκι)

Γάμος:

·         Σύζυγος: Sarah Brace

·         Τόπος και ημερομηνία γάμου: Galveston Island, Texas, 9η Μαΐου 1899

Βιογραφικό υπόβαθρο

Οικογενειακά Δέντρα του Νότιου Πάρνωνα

Γέννηση και πρώτα χρόνια
Ο Αναστάσιος Αδαμάντιου Μαλαβάζος, γνωστός στις Ηνωμένες Πολιτείες ως Ed Malavansos, γεννήθηκε στο Γεράκι Λακωνίας στις 26 Μαρτίου 1867. Βαπτίστηκε στις 18 Ιανουαρίου 1868 από τον ιερέα Ιωάννη Παπακώνστα, με νονό τον Θανάση Κατσάμπη.

Μετανάστευση και πρώτα επαγγελματικά βήματα στο Τέξας
Το 1886 ο Ed μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες και εγκαταστάθηκε στο Χιούστον του Τέξας. Τα δημοτολόγια της πόλης για τα έτη 1894–1895 τον καταγράφουν ως ζαχαροπλάστη (candy maker), κάτοικο της οδού Caroline 412, μαζί με τα αδέλφια του Γιώργο (γενν. 1869) και Χρήστο (γενν. Δεκ. 1873). Τα πρώτα αυτά βήματα αποτυπώνουν το εργατικό και ανήσυχο πνεύμα των Ελλήνων μεταναστών του ύστερου 19ου αιώνα, που ξεκινούσαν από μικρά επαγγέλματα για να εξελιχθούν σταδιακά σε ευρύτερες εμπορικές δραστηριότητες.

Οικογενειακή ζωή
Στις 9 Μαΐου 1899 ο Ed παντρεύτηκε τη Sarah, καταγεγραμμένη ως Sadie L. Smith, στο νησί Galveston. Το 1910 το ζευγάρι ζούσε στο Sour Lake της κομητείας Hardin, Τέξας. Οι απογραφές παρουσιάζουν τον Ed, 44 ετών, παντρεμένο, ιδιοκτήτη σαλούν και αρχηγό ενός πολυπρόσωπου νοικοκυριού, στο οποίο περιλαμβάνονταν ο δεκάχρονος γιος τους Edward, ενοικιαστές δωματίων και προσωπικό ξενοδοχείου. Στο σπίτι ο Ed μιλούσε ελληνικά, ενώ η Sarah αγγλικά. Για τη Sarah επρόκειτο για δεύτερο γάμο.

Επιχειρηματική δράση: σαλούν και εμπόριο πάγου
Ο Ed και ο αδελφός του Χρήστος διατηρούσαν τελικά σαλούν στη διεύθυνση Milam 419 στο Χιούστον. Πριν από αυτό, η οικογένεια είχε ασχοληθεί και με το εμπόριο πάγου, μια ζωτικής σημασίας δραστηριότητα στο Τέξας της εποχής, όταν τα οικιακά ψυγεία λειτουργούσαν με παγοκολώνες που έπρεπε να ανανεώνονται τακτικά. Επιχειρηματίες όπως ο Ed αξιοποίησαν την ευκαιρία, πουλώντας σνακ, αναψυκτικά και αργότερα μπίρα, δημιουργώντας ταυτόχρονα μικρούς κοινωνικούς πυρήνες όπου οι άνθρωποι αντάλλασσαν νέα, έπαιζαν ντόμινο και ένιωθαν μέρος μιας κοινότητας.

Θάνατος και κληρονομιά
Η ζωή του Ed Malavansos έμελλε να τελειώσει τραγικά και βίαια. Στις 4 Μαΐου 1914, ύστερα από διαπληκτισμό με τον γαμπρό του John Cutbirth, στο γραφείο της παγοποιίας Malavansos στο Beaumont, δέχθηκε πυροβολισμό στην κοιλιακή χώρα με περίστροφο διαμετρήματος .38. Μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο του Beaumont, συνοδευόμενος από τον γιατρό P. S. Russell, τη σύζυγό του, τον μικρό τους γιο και τον αδελφό του Γιώργο, όπου και χειρουργήθηκε. Παρά τις αρχικές ελπίδες, υπέκυψε στα τραύματά του στις 5 Μαΐου 1914, σε ηλικία περίπου 45 ετών. Την περίοδο εκείνη ο ίδιος και η Sarah κατοικούσαν στην οδό Harrisburg 4204, στο Χιούστον. Ενταφιάστηκε την επόμενη ημέρα στο κοιμητήριο Glenwood, στο Όστιν του Τέξας.  Εκεί, πάνω σε μια ήσυχη επιτύμβια στήλη, η ζωή του θυμάται με τρυφερότητα:

“

ED. D. MALAVANSOS
Born Dec. 20, 1869
Died Jan. 6, 1914.

Tis hard to break the tender cord
When love has nothing now to dread.
'Tis hard to speak the words, ‘farewell,’
When paradise awaits the dead.
We must not grieve as others do,
Though torn away our blighted lives.
In the peace of God's embrace
Past the memorial be preserved.”

— ✤ —

«Δύσκολο είναι να σπάσει η τρυφερή κλωστή
Όταν η αγάπη πια δεν φοβάται τίποτα.
Δύσκολο είναι να πει κανείς τις λέξεις, «αντίο»,
Όταν ο παράδεισος περιμένει τους νεκρούς.
Δεν πρέπει να θρηνούμε όπως οι άλλοι,
Αν και η ζωή μας κόπηκε βίαια.
Στην ειρήνη της θείας αγκαλιάς
Το μνημείο να διατηρηθεί.»

Η εφημερίδα The Oil City Visitor (Beaumont, 2 Μαΐου 1914) ανέφερε ότι ο Ed ήταν «αγαπητός σε όλες τις κοινωνικές τάξεις» και χαρακτήριζε το περιστατικό «θλιβερή τραγωδία» που σκίασε ολόκληρη την πόλη.

Σύνοψη
Ο Ed Malavansos αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανθεκτικότητας και του επιχειρηματικού δαιμονίου των Ελλήνων μεταναστών στο Τέξας των αρχών του 20ού αιώνα. Από τη ζαχαροπλαστική στο Χιούστον έως τα σαλούν και το εμπόριο πάγου, έχτισε μια ζωή βασισμένη στη σκληρή δουλειά, την οικογένεια και τη συμμετοχή στην κοινότητα, προτού κοπεί πρόωρα και βίαια. Η ιστορία του προσφέρει ένα ζωντανό παράθυρο στις εμπειρίες των Ελλήνων μεταναστών στον αμερικανικό Νότο, ανάμεσα στην εργασία, την κοινωνική ζωή και την οικογένεια, στο γύρισμα του αιώνα.

The Oil City Visitor, Beaumont, Texas – 2 Μαΐου 1914
Ο Ed Malavansos πυροβολήθηκε
Σε καβγά που σημειώθηκε χθες το βράδυ μεταξύ του Ed Malavansos και του γαμπρού του John Cutbirth, ο πρώτος πυροβολήθηκε στην κοιλιακή χώρα με περίστροφο διαμετρήματος .38. Ο Malavansos, συνοδευόμενος από τον γιατρό P. S. Russell, τη σύζυγό του, τον μικρό τους γιο και τον αδελφό του Γιώργο, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο του Beaumont, όπου υποβλήθηκε σε εγχείρηση. Αν και το τραύμα χαρακτηρίζεται πολύ σοβαρό, ο γιατρός δήλωσε ότι υπήρχαν ελπίδες επιβίωσης. Ο Cutbirth συνελήφθη και μεταφέρθηκε στο Kountze από τον σερίφη Jordan, ο οποίος βρισκόταν στην περιοχή. Το επεισόδιο σημειώθηκε στο γραφείο της παγοποιίας Malavansos και έγινε παρουσία της συζύγου του, του λογιστή Joe Devere και άλλων παρευρισκομένων. Η θλιβερή αυτή τραγωδία σκίασε ολόκληρη την πόλη, καθώς ο κ. Malavansos ήταν αγαπητός σε όλες τις κοινωνικές τάξεις.

Δείτε το γενεαλογικό δέντρο του Ed Malavansos μέσα από τα Οικογενειακά Δέντρα του Νότιου Πάρνωνα, μια πρωτοβουλία που πραγμαοποιείται με τη βοήθεια του Παλλακωνικού Συλλόγου Νότιας Αυστραλίας «ο Λεωνίδας» και της Κοινότητας Καριτσιωτών Νότιας Αυστραλίας «Η Καρίτσα».