Ο καιρός στο χωριό μας

Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026

From Karitsa to Goodwood: A community’s 40-year story honoured in new book

Reprinted from Hellenic Herald

07 / 10 / 2026

Peter Tantalos

KARITSA

The Karitsa Community of South Australia marked its 40th anniversary on Saturday, 26 September 2026, with a sold-out dinner and the launch of a book honouring the people who carried the life of a small Laconian village to Adelaide.

At the centre of the night was The Journey and Legacy of Early Karitsiotes in Australia: From Karitsa to Goodwood, a record of the people who left Karitsa, the lives they built in South Australia and the ties they kept with the village and with one another.

KARITSA

Karitsa lies on the slopes of Mount Parnon in Laconia, about 50 kilometres south-east of Sparta. For the Karitsiotes who made Adelaide their home, the village remained more than a point of origin. Many returned to it, particularly during the Greek summer, while bringing its language, customs and celebrations into community life in South Australia.

Goodwood, where many Karitsiotes settled and became active in local life, grew into an important meeting place for the families and their descendants.

The book’s forewords place that history within the wider story of Greek migration to South Australia. Consul-General of Greece in Adelaide Dr Alexandra Theodoropoulou writes of early homes opening their doors to new arrivals, while workplaces, small businesses, kafeneia, churches, schools and family gatherings helped build a community around them.

For the Karitsiotes who made Adelaide their home, the village remained more than a point of origin.

City of Unley Mayor Michael Hewitson AM recalls hearing accounts of people going into regional areas for work before making the Goodwood area, along the tramline, their home. In his foreword, he writes: “Unley would not be Unley without its deep connection to the Greek heritage.”

Their community became formally organised in 1986, when 34 founding members established the Brotherhood of Karitsa at its inaugural meeting. Later known as the Karitsa Community of South Australia, it retained its founding purpose: to support Karitsiotes in need and assist the village of Karitsa when required. Its activities in Adelaide continued to echo the traditions and celebrations of the village.

Four decades on, tickets to the anniversary dinner sold out within weeks, reflecting the importance members continue to place on belonging, connection and their shared roots.

KARITSA

Introducing the book, Community President Michael Malavazos described the launch as a chance to bring the village and its Australian story into view for different generations.

The book examines the years in which migration reshaped Karitsa. As Malavazos explained, “Between 1953 and 1973, 154 people left Karitsa. Mostly young men and women with a suitcase, a name, and a stubborn bit of hope.”

Some travelled through the Bonegilla Migrant Centre and worked in other parts of Australia before families and friends found their way to Adelaide. Their journeys are told alongside the history of the hardship and upheaval that preceded their departure.

One of the book’s first family profiles follows the early arrival of Giannis Katsambis, who arrived in Adelaide in March 1954. His Wright Street kafeneio became a place where new arrivals could find familiar faces and practical support.

The wider pattern of settlement, Malavazos said, grew through such personal connections: “That is how it began. One family finding the next family. One address becoming a lifeline for the next arrival. And slowly, quietly, a piece of Karitsa took root in Goodwood — its language surviving long enough to be taught in the local school, its values of family and kinship holding a community together on the other side of the world.”

KARITSA

For Malavazos, the history is inseparable from his own family. He recalled travelling to Karitsa in 1972, aged ten, with his parents and sister, seeing the lights of the village at dusk and watching his father reunite with relatives and friends after nearly two decades apart.

In his written introduction to the book, Malavazos describes meeting his grandfather and receiving a grandmother’s embrace for the first time during that visit. “That single homecoming taught me something it took me years to fully understand: why leaving Karitsa had left an unhealing wound in my father’s soul.” As such, the book is a representation by its authors to preserve both the pain of departure and the courage of those who left for the generations that followed.

The book moves from a historical account, A Village Transplanted, into more than 60 family profiles, before turning to the development of the association itself. Other sections address the Karitsiotes’ sea voyages, honour the first arrivals and bring together moments connecting the two homelands.

The family profiles were assembled through interviews by community members, drawing on conversations in which descendants and relatives shared memories that might otherwise have remained within individual households.

Malavazos called the result “a family album for every Karitsioti descendant in this room.”

Turning to the first generation, Rozaklis made clear whom the evening was intended to honour: “Above all, tonight we honour you. The migrants. The heroes of our story. Those who crossed the seas with a suitcase full of dreams.”

Rozaklis spoke directly to those whose work enabled later generations to build their lives in Australia. “You cultivated the land. You built roads. You worked in factories. And all that hard work was not for yourselves. It was for your children. For your grandchildren. For the generations that would follow, who would grow up enjoying the fruits of your hard work.”

Rozaklis closed with the image of an olive tree connecting the two places: “With deep roots in the place that gave us life, and branches that have stretched all the way to Australia.”

For a community whose anniversary was celebrated in Goodwood while its thoughts turned to Karitsa, the image captured the purpose of the book: to keep the stories of those first journeys alive and give the generations that followed a way to carry them forward.

The celebration took place at Goodwood Community Hall. City of Unley Mayor Hewitson and the Consul General of Greece in Adelaide, Dr Theodoropoulou, delivered speeches. The Greek Orthodox Community of South Australia Dance Group also performed.

*All photos: AJ Photography

Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026

Το Γενικό Προξενείο τιμά ένα βιβλίο, 40 χρόνια Κοινότητας και 73 χρόνια καριτσιώτικης ιστορίας

«Από την Καρίτσα στο Γκούντγουντ και από τους πρώτους μετανάστες στα παιδιά και τα εγγόνια τους, η ιστορία μας συνεχίζει να ταξιδεύει.»

Αδελαΐδα, 1 Οκτωβρίου 2026

Θερμά συγχαρητήρια στην Κοινότητα Καριτσιωτών Νότιας Αυστραλίας απηύθυνε χθες το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Αδελαΐδα, με αφορμή τον εορτασμό των 40 χρόνων από την ίδρυσή της και την παρουσίαση του βιβλίου «Το ταξίδι και η παρακαταθήκη των πρώτων Καριτσιωτών στην Αυστραλία: Από την Καρίτσα στο Γκούντγουντ».

Η μεγάλη επετειακή βραδιά του Σαββάτου, 26 Σεπτεμβρίου, δεν ήταν μόνο μια γιορτή για τα σαράντα χρόνια οργανωμένης παρουσίας της Κοινότητας. Ήταν και μια ευκαιρία να θυμηθούμε από πού ξεκινήσαμε, ποιους ανθρώπους ακολούθησαν οι επόμενες γενιές και τι σημαίνει να κρατάς ζωντανό το χωριό σου, ακόμη κι όταν βρίσκεσαι στην άλλη άκρη του κόσμου.

Το Γενικό Προξενείο συνεχάρη τον Πρόεδρο, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και την οργανωτική επιτροπή, σημειώνοντας ότι η εκδήλωση ανέδειξε με ουσιαστικό τρόπο αξίες που είναι βαθιά δεμένες με την ιστορία των Καριτσιωτών: την πίστη, την οικογένεια, τη συλλογικότητα και την αφοσίωση στις ρίζες και την πολιτιστική κληρονομιά.

Ένα βιβλίο για να μη χαθούν οι ιστορίες μας

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην παρουσίαση του βιβλίου για τους πρώτους Καριτσιώτες της Αυστραλίας.

Και δίκαια.

Γιατί το βιβλίο αυτό δεν είναι μόνο μια καταγραφή ονομάτων και ημερομηνιών. Είναι το ταξίδι των ανθρώπων μας. Εκείνων που άφησαν πίσω την Καρίτσα, πέρασαν θάλασσες, έφτασαν σε μια μακρινή χώρα και άρχισαν ξανά από την αρχή.

Είναι οι πρώτες δουλειές, τα πρώτα σπίτια, οι συγγενείς που άνοιξαν την πόρτα στον επόμενο, οι παρέες που ξαναέστησαν κάτι από το χωριό στο Γκούντγουντ.

Είναι, με δυο λόγια, η ιστορία του πώς ένα κομμάτι της Καρίτσας ρίζωσε στη Νότια Αυστραλία.

Το Γενικό Προξενείο χαρακτήρισε την έκδοση σημαντική συμβολή στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης της παροικίας και στη μεταλαμπάδευση των βιωμάτων και των αναμνήσεων των πρώτων Καριτσιωτών στις νεότερες γενιές.

Η γενική Πρόξενος ανάμεσα στις γενιές

Παρούσα στην εκδήλωση ήταν η Γενική Πρόξενος της Ελλάδας στην Αδελαΐδα, Δρ Αλεξάνδρα Θεοδωροπούλου, η οποία είχε συντάξει και τον πρόλογο της έκδοσης.

Στη διάρκεια της βραδιάς είχε την ευκαιρία να συναντηθεί με παλαιότερα μέλη της καριτσιώτικης παροικίας, αλλά και με παιδιά και εγγόνια των πρώτων μεταναστών.

Κι αυτή ίσως ήταν από τις πιο όμορφες εικόνες της βραδιάς.

Η μια γενιά δίπλα στην άλλη.

Οι άνθρωποι που κουβαλούν ακόμη ζωντανές τις μνήμες της παλιάς Καρίτσας και οι νεότεροι που μαθαίνουν το χωριό μέσα από τις ιστορίες, τις φωτογραφίες και τώρα μέσα από τις σελίδες αυτού του βιβλίου.

Εβδομήντα τρία χρόνια ιστορίας, σαράντα χρόνια Κοινότητας

Η οργανωμένη Κοινότητα γιορτάζει φέτος τα 40 της χρόνια.

Η ιστορία των Καριτσιωτών στην Αυστραλία, όμως, πάει πιο πίσω.

Άρχισε πριν από 73 χρόνια, όταν οι πρώτοι συγχωριανοί μας πήραν τον δρόμο της μετανάστευσης. Σιγά σιγά ακολούθησαν κι άλλοι. Δημιούργησαν οικογένειες, δούλεψαν σκληρά, βοήθησαν ο ένας τον άλλον και έχτισαν μια νέα ζωή χωρίς να κόψουν ποτέ τον δεσμό με την Καρίτσα.

Αυτός ο δεσμός είναι που γιορτάστηκε το Σάββατο.

Και αυτός ο δεσμός είναι που το βιβλίο έρχεται τώρα να περάσει στις επόμενες γενιές.

Γιατί μια ιστορία μένει ζωντανή μόνο όταν λέγεται.

Και οι ρίζες μένουν δυνατές μόνο όταν τα παιδιά και τα εγγόνια μας ξέρουν ποιοι ήταν εκείνοι που άνοιξαν πρώτοι τον δρόμο.

Η γιορτή των 40 χρόνων πέρασε. Οι αναμνήσεις της όμως θα μείνουν.

Και το βιβλίο τώρα ξεκινά να περνά από χέρι σε χέρι, από σπίτι σε σπίτι και από γενιά σε γενιά.

Από την Καρίτσα στο Γκούντγουντ και τώρα ακόμη πιο πέρα. Καλοτάξιδο!

Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026

Θερμά συγχαρητήρια από τον Τομ Κουτσαντώνη για το βιβλίο των Καριτσιωτών

Θερμά συγχαρητήρια στην Κοινότητα Καριτσιωτών Νότιας Αυστραλίας για αυτή την όμορφη και πολύτιμη προσπάθεια να μείνει ζωντανή η ιστορία των πρώτων Καριτσιωτών της Αυστραλίας.

Μια όμορφη και ξεχωριστή στιγμή για την Κοινότητα Καριτσιωτών Νότιας Αυστραλίας ήταν η σημερινή συνάντηση του προέδρου της, Μιχάλη Μαλαβάζου, με τον Τομ Κουτσαντώνη, έναν από τους μακροβιότερους βουλευτές της Νότιας Αυστραλίας και σήμερα Υπουργό Οικονομικών, Υπουργό Ενέργειας και Μεταλλείων και Υπουργό Δημόσιου Τομέα.

Ο κ. Κουτσαντώνης είχε την ευκαιρία να ξεφυλλίσει από κοντά το καινούργιο μας βιβλίο, Το ταξίδι και η παρακαταθήκη των πρώτων Καριτσιωτών στην Αυστραλία: Από την Καρίτσα στο Γκούντγουντ, μαζί με την αγγλική του έκδοση, και έδειξε πραγματικό ενδιαφέρον για την προσπάθεια που έγινε να μαζευτούν, να καταγραφούν και να σωθούν οι ιστορίες των πρώτων συγχωριανών μας.

Ιστορίες ανθρώπων που άφησαν πίσω τους την Καρίτσα, τους δικούς τους ανθρώπους και μια ζωή γνώριμη και πήραν τον δρόμο της μετανάστευσης. Ήρθαν στην Αυστραλία με λίγα πράγματα στις αποσκευές τους, αλλά με πολύ κουράγιο, πείσμα και ελπίδα για μια καλύτερη ζωή. Εδώ δούλεψαν, έστησαν σπιτικά, μεγάλωσαν οικογένειες και, χωρίς να το καταλάβουν ίσως τότε, έβαλαν τα θεμέλια μιας νέας Καρίτσας στην άλλη άκρη του κόσμου.

Ο Τομ Κουτσαντώνης γνωρίζει καλά αυτή την ιστορία. Γιος Ελλήνων μεταναστών και ο ίδιος, μεγάλωσε στα δυτικά προάστια της Αδελαΐδας και ξέρει τι σημαίνει για τα παιδιά και τα εγγόνια των μεταναστών να γνωρίζουν από πού ξεκίνησαν οι οικογένειές τους και τι πέρασαν οι παλιότεροι για να τους ανοίξουν δρόμο.

Κατά τη συνάντηση συνεχάρη θερμά την Κοινότητα Καριτσιωτών Νότιας Αυστραλίας για την έκδοση και για την προσπάθεια να παραμείνει ζωντανή η ιστορία του χωριού και της παροικίας μας. Μια ιστορία που δεν ανήκει μόνο σε εκείνους που έζησαν τα πρώτα δύσκολα χρόνια, αλλά και στα παιδιά, στα εγγόνια και στις γενιές που θα ακολουθήσουν.

Στη φωτογραφία, αριστερά ο Τομ Κουτσαντώνης και δίπλα του ο πρόεδρος της Κοινότητας Καριτσιωτών Νότιας Αυστραλίας, Μιχάλης Μαλαβάζος, κρατώντας στα χέρια τους την ελληνική και την αγγλική έκδοση του βιβλίου.

Η ιστορία μας συνεχίζει το ταξίδι της

Κάθε φορά που το βιβλίο περνά σε καινούργια χέρια, το ταξίδι του συνεχίζεται. Και μαζί του ταξιδεύουν οι άνθρωποι του χωριού μας, τα ονόματα, οι αναμνήσεις, οι δυσκολίες, τα γέλια και οι μικρές ιστορίες μιας ολόκληρης γενιάς.

Από την Καρίτσα στο Γκούντγουντ και από εκεί στα σπίτια των παιδιών και των εγγονιών μας, το βιβλίο αυτό δεν είναι απλώς μια καταγραφή του παρελθόντος. Είναι ένας τρόπος να θυμόμαστε ποιοι ήμασταν, από πού ξεκινήσαμε και τι κατάφεραν οι δικοί μας άνθρωποι τόσο μακριά από το χωριό τους.

Ευχαριστούμε θερμά τον Τομ Κουτσαντώνη για τα καλά του λόγια και τις ευχές του προς την Κοινότητά μας. Καλοτάξιδο το βιβλίο μας. Να περάσει από χέρι σε χέρι και από γενιά σε γενιά και να κρατά πάντα ανοιχτό τον δρόμο ανάμεσα στην Καρίτσα και την Αυστραλία.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Αντώνη Μαλαβάζο: Απ’ την Καρίτσα στην Αυστραλία, με πινέλο και μεράκι

«Ένα κομμάτι απ’ την Καρίτσα, ζωγραφισμένο με μεράκι και αγάπη, τώρα βρίσκεται στα χέρια της Κοινότητάς μας στην Αυστραλία.»

Ένα δώρο με πολλή αγάπη για το χωριό

Η Επιτροπή της Κοινότητας Καριτσιωτών Νότιας Αυστραλίας ευχαριστεί ολόψυχα τον καλλιτέχνη συγχωριανό Αντώνη Μαλαβάζο, για το πανέμορφο έργο τέχνης που χάρισε στην Κοινότητά μας.

Ο Αντώνης ζωγράφισε τον Κοτρώνι, το καμάρι και το χαρακτηριστικό γεωλογικό μνημείο της Καρίτσας μας. Ένα τοπίο που όλοι μας έχουμε στην καρδιά μας, είτε ζούμε στο χωριό είτε είμαστε μακριά του, στην Αυστραλία και στα ξένα.

Το Κοτρώνι του χωριού μας

Το Κοτρώνη δεν είναι απλά ένας βράχος για μας τους Καριτσιώτες. Είναι ένα κομμάτι απ’ το χωριό μας, απ’ τα παιδικά μας χρόνια, απ’ τις αναμνήσεις μας και απ’ τον τόπο που μας μεγάλωσε.

Κι ο Αντώνης κατάφερε με το πινέλο του να δώσει ζωή σ’ αυτό το αγαπημένο μας τοπίο. Η Επιτροπή εκτιμά ιδιαίτερα αυτό το υπέροχο έργο τέχνης και θα το κρατήσει με μεγάλη χαρά και περηφάνια. Θα βρει τη θέση του και θα στολίζει την Κοινότητά μας, για να το χαίρονται όλοι οι Καριτσιώτες.

Ένα τέτοιο δώρο δεν είναι μόνο ένας όμορφος πίνακας. Είναι ένας τρόπος να κρατάμε το χωριό κοντά μας, ακόμα κι όταν μας χωρίζουν χιλιάδες χιλιόμετρα.

Και το όμορφο πιάτο του Αϊ-Γιάννη

Η προσφορά του Αντώνη όμως δεν σταμάτησε εκεί. Ο ίδιος χάρισε στην Κοινότητα και ένα πανέμορφο ζωγραφισμένο πιάτο με το εκκλησάκι του Αϊ-Γιάννη, το οποίο μπήκε ως πρώτο βραβείο στη λαχειοφόρο αγορά της εκδήλωσής μας.

Το τυχερό λαχείο έπεσε στον Ευρεπίδη Θεοδωρακάκο, ο οποίος έγινε ο περήφανος κάτοχος αυτού του ξεχωριστού έργου.

Και βέβαια, ένα μεγάλο μπράβο και στον Αντώνη που, με το μεράκι και την αγάπη του για την Καρίτσα, μας χάρισε δύο έργα που κουβαλάνε πάνω τους κάτι απ’ την ψυχή του χωριού μας.

Ένα ευχαριστώ απ’ την καρδιά μας

Η Επιτροπή της Κοινότητας Καριτσιωτών ευχαριστεί θερμά τον Αντώνη Μαλαβάζο για την απλοχεριά του, το μεράκι του και την αγάπη που έδειξε για το χωριό μας.

Να ’σαι καλά, Αντώνη, και να συνεχίσεις να δημιουργείς και να κρατάς την Καρίτσα μας ζωντανή μέσα απ’ την τέχνη σου.

Το Κοτρώνι μας μπορεί να ’ναι στην Καρίτσα, αλλά τώρα ένα κομμάτι του βρίσκεται και δω, κοντά στους Καριτσιώτες της Αυστραλίας.

Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2026

Η ιστορία των Καριτσιωτών συνεχίζεται: Ένα νέο βιβλίο και σαράντα χρόνια Κοινότητας

Πρώτα ήρθαν οι άνθρωποι. Ύστερα χτίστηκε η Κοινότητα. Τώρα οι ιστορίες μας γίνονται βιβλίο και περνούν στα παιδιά και τα εγγόνια μας.

Οι Καριτσιώτες έχτιζαν τη ζωή τους στην Αυστραλία επί τριάντα τρία χρόνια προτού ιδρύσουν τη δική τους Κοινότητα. Το βράδυ του Σαββάτου, 26 Σεπτεμβρίου, το Κοινοτικό Κέντρο του Γκούντγουντ στην Αδελαΐδα γέμισε ασφυκτικά για την 40ή επέτειο της Κοινότητας Καριτσιωτών Νότιας Αυστραλίας και την παρουσίαση του βιβλίου Το ταξίδι και η παρακαταθήκη των πρώτων Καριτσιωτών στην Αυστραλία: Από την Καρίτσα στο Γκούντγουντ.

Οι πρώτοι μετανάστες, τα παιδιά και τα εγγόνια τους αντάμωσαν ξανά στο Γκούντγουντ, που για τόσες οικογένειες είχε γίνει ένα δεύτερο χωριό. Γιόρτασαν όσα έχτισαν μαζί και τίμησαν τις γενιές που οι ιστορίες τους ζωντανεύουν σήμερα στις σελίδες του βιβλίου.

Θυμηθήκαμε εκείνους που έφυγαν

Η βραδιά άρχισε με μια στιγμή μνήμης για τα μέλη της Κοινότητας που δεν βρίσκονται πια κοντά μας. Η παρουσιάστρια της εκδήλωσης, Δήμητρα Ροζακλή, μίλησε για τη θέση που εξακολουθούν να έχουν στις καρδιές των δικών τους ανθρώπων και στην Κοινότητα που βοήθησαν να χτιστεί.

Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον μπάρμπα Διαμαντή Χαγιά, τον πρώτο Καριτσιώτη που πήρε τον δρόμο για την Αυστραλία.

Και, κατά κάποιον τρόπο, εκεί ακριβώς γράφτηκε και η πρώτη γραμμή του βιβλίου μας.

Στις 23 Οκτωβρίου 1953, ο Διαμάντης Χαγιάς, είκοσι οκτώ χρονών τότε και ανύπαντρος, κατέβηκε από το μεταναστευτικό καράβι Fairsea στο Port Melbourne.

Τις επόμενες γραμμές συνέχισαν να τις γράφουν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο και τη δική του ιστορία, οι άλλοι 154 Καριτσιώτες που ακολούθησαν.

Οι οικογένειες βοηθούσαν κάθε νεοφερμένο να σταθεί στα πόδια του και, σιγά σιγά, στην Αδελαΐδα μεγάλωσε μια δεμένη κοινότητα που κουβαλούσε μαζί της ένα κομμάτι της Καρίτσας.

Ο πρόεδρος της Κοινότητας, Μιχάλης Μαλαβάζος, καλωσόρισε τους καλεσμένους, ανάμεσά τους τη Γενική Πρόξενο της Ελλάδας στην Αδελαΐδα, Δρ Αλεξάνδρα Θεοδωροπούλου, τον δήμαρχο του Δήμου Άνλεϋ, Μάικλ Χιούιτσον, και εκπροσώπους της ευρύτερης παροικίας.

Για τον Μιχάλη, το βιβλίο έχει και ιδιαίτερη προσωπική σημασία. Θυμήθηκε πως, στις αρχές του 1986, δύο Καριτσιώτες, ο Κώστας Αναστασίου Μαλαβάζος και ο Διαμαντής Δημητρίου Ροζακλής, πήγαν στον πατέρα του, τον Αδαμάντιο, και του ζήτησαν να αναλάβει την προσπάθεια για την ίδρυση ενός συλλόγου που θα εκπροσωπούσε τους Καριτσιώτες της Νότιας Αυστραλίας.

Στις 31 Αυγούστου εκείνης της χρονιάς, 34 Καριτσιώτες συγκεντρώθηκαν στην αίθουσα του ναού των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, στο Φλόρενς Στριτ του Γκούντγουντ, για να συντάξουν το πρώτο καταστατικό. Η Κοινότητα Καριτσιωτών Νότιας Αυστραλίας αναγνωρίστηκε επίσημα στις 28 Οκτωβρίου 1986, ανήμερα του «Όχι».

Το βιβλίο μιλά για τις δυσκολίες πριν από τη μετανάστευση, τα ταξίδια με τα πλοία, το κέντρο υποδοχής μεταναστών της Μπονεγκίλα και τις ιστορίες περισσότερων από εξήντα οικογενειών. Ο Μιχάλης κάλεσε κάθε απόγονο Καριτσιωτών να το ανοίξει και να βρει μέσα τη σελίδα της δικής του οικογένειας.

Οι φωνές πίσω από το βιβλίο

Μιλώντας εκ μέρους των τεσσάρων συγγραφέων, του ίδιου, του Στέλιου Χαγιά, του Μιχάλη Μαλαβάζου και του Κώστα Κατσάμπη, ο Δημήτρης Κατσάμπης τίμησε τους πρώτους Καριτσιώτες που ήρθαν στην Αυστραλία από το 1953 έως το 1973. Αναγνώρισε επίσης ότι η συγκέντρωση γινόταν στην πατρογονική γη του αυτόχθονου λαού των Κάουρνα και απέτισε φόρο τιμής στην κοινότητά τους.

Για να δείξει, όμως, πώς γράφτηκε στ’ αλήθεια αυτό το βιβλίο, δεν στάθηκε μόνο στους συγγραφείς. Έφερε μπροστά τις φωνές των ανθρώπων που βρίσκονται πίσω από τις σελίδες του.

«Θα σας δώσω μονάχα μερικά δείγματα από όσα θα βρείτε μέσα στις σελίδες του», είπε.

Και μία από αυτές τις ιστορίες μάς πηγαίνει πίσω, όχι σε γραφείο ή βιβλιοθήκη, αλλά στο τραπέζι μιας κουζίνας.

Εκεί καθόταν ο μπάρμπα Γιάννης Κατσάμπης απέναντι από τον μπάρμπα Διαμαντή Μαλαβάζο. Ο μπάρμπα Γιάννης μιλούσε και ο μπάρμπα Διαμαντής κατέγραφε στο χαρτί όσα είχε να διηγηθεί.

Εκείνες τις χειρόγραφες σελίδες τις φυλάει ακόμη ο γιος του, ο Μιχάλης Μαλαβάζος, σαν πολύτιμο οικογενειακό κειμήλιο.

Έτσι γράφτηκε ένα κομμάτι του βιβλίου.

Ένα άλλο γράφτηκε μέσα από τις αναμνήσεις της Ελένης Δρουγγάνη, το γένος Αντώνη, το πρώτο Καριτσιωτόπουλο που γεννήθηκε στην Αυστραλία.

Η Ελένη θυμάται μια κουβέντα ανάμεσα στον πατέρα και τη μητέρα της, από τα χρόνια που ήταν νέοι κι ερωτευμένοι στην Καρίτσα, λίγο προτού εκείνος φύγει για τον πόλεμο.

«Πάω στον πόλεμο», της είπε. «Θέλω να με περιμένεις. Αν όμως δεν γυρίσω, θέλω να συνεχίσεις τη ζωή σου».

Κι εκείνη τον περίμενε.

Όταν γύρισε, κλέφτηκαν και παντρεύτηκαν κρυφά το 1950, στο ερημοκλήσι του Αϊ Γιάννη του Αλεποχωρίτη. Τέσσερα χρόνια αργότερα, με δύο μικρά αγόρια στην αγκαλιά, πήραν τον δρόμο της μετανάστευσης και έφτασαν στην Αυστραλία, όπου άρχισαν μια καινούργια ζωή.

Το βιβλίο γράφτηκε και από τον Γιάγκο Σταυριανό, που κάποια στιγμή κάθισε και λογάριασε, έναν έναν, τους Καριτσιώτες που ζούσαν στο χωριό μας και εκείνους που βρίσκονταν εδώ, στην Αδελαΐδα.

Και τι ανακάλυψε;

Ότι σήμερα οι Καριτσιώτες εδώ, στην Αδελαΐδα, είμαστε περισσότεροι από όσους κατοικούν στην ίδια την Καρίτσα.

Μια απλή καταμέτρηση, μα πίσω από τους αριθμούς κρύβεται ολόκληρη η ιστορία ενός χωριού που ταξίδεψε στην άλλη άκρη του κόσμου και ξαναρίζωσε εκεί.

Και ύστερα είναι ένα παλιό γράμμα.

Ένα γράμμα του Βαγγέλη Κατσάμπη προς τη γυναίκα του, την Παναγιώτα, που είχε μείνει πίσω στην πατρίδα.

Με το ύφος και τη γλώσσα εκείνης της εποχής, της έγραφε:

«Πολυαγαπημένη Παναγιώτα,

Εύχομαι το γράμμα μου να σας εύρει όλους εις άκραν υγείαν και χαράν. Εγώ είμαι καλά και δουλεύω, έχοντας πάντοτε τον νου μου σε σένα και στα αγαπημένα μας παιδιά. … Εδώ υπάρχει δουλειά και μπορούμε να φτιάξουμε μια καλύτερη ζωή. Θα κάνω τα χαρτιά για να σας φέρω κοντά μου στην Αυστραλία. Δεν μπορώ να αρνηθώ στα παιδιά μας το μέλλον που μπορεί να τους προσφέρει αυτή η υπέροχη χώρα. … Φίλησέ μου τα παιδιά ένα ένα και δώσε τους την ευχή μου. Χαιρετισμούς εις όλους που ρωτάνε για μένα.

Σου φιλώ τη δεξιά χείρα.

Ο σύζυγός σου
Ευάγγελος Κατσάμπης»

Μέσα σε λίγες γραμμές χωράει σχεδόν ολόκληρη η ιστορία της μετανάστευσης: η απόσταση, η λαχτάρα για την οικογένεια, η δουλειά, η ελπίδα και πάνω απ’ όλα η αγωνία των γονιών να προσφέρουν στα παιδιά τους ένα καλύτερο μέλλον.

Ο Δημήτρης μίλησε ακόμη για τον υπέροχο πίνακα με Το Κοτρώνι, το ξακουστό σημάδι του χωριού μας, που ζωγράφισε ο καλλιτέχνης Αντώνης Μαλαβάζος και που έδωσε ακόμη μια ξεχωριστή καριτσιώτικη πινελιά στο βιβλίο.

«Αυτές οι φωνές, αυτές οι αναμνήσεις και αυτά τα παλιά γράμματα είναι που έγραψαν στ’ αλήθεια το βιβλίο μας», είπε ο Δημήτρης.

Οι συγγραφείς απλώς προσπάθησαν να τα συγκεντρώσουν και να τα παραδώσουν στις επόμενες γενιές, πριν τα σβήσει ο χρόνος.

Πολλές από τις οικογενειακές ιστορίες προέκυψαν και από συνεντεύξεις που πήραν αφοσιωμένα μέλη της επιτροπής της Κοινότητας. Πριν γίνουν σελίδες βιβλίου, ήταν κουβέντες γύρω από το τραπέζι της κουζίνας, ειπωμένες με εμπιστοσύνη. Εκείνοι που πήραν τις συνεντεύξεις άκουσαν προσεκτικά και κατέγραψαν όσα τους είπαν, ενώ οι οικογένειες τους άνοιξαν τα σπίτια και τις αναμνήσεις τους.

Χάρη και σε αυτή την προσπάθεια, οι φωνές της πρώτης γενιάς θα μείνουν ζωντανές για όλους μας.

Το βιβλίο κυκλοφορεί σε δύο ξεχωριστές εκδόσεις, μία στα ελληνικά και μία στα αγγλικά. Ο Δημήτρης μίλησε για την ελπίδα του να το κατεβάσουν κάποτε τα εγγόνια του από το ράφι και να ανοίξουν τις σελίδες 80 και 81. Εκεί θα μάθουν για τον παππού, τον προπάππου και την προγιαγιά τους.

Την ώρα που μιλούσε, τα εγγόνια του στέκονταν δίπλα του στη σκηνή.

Όλοι μπορούσαμε να δούμε μπροστά μας για ποιους γράφτηκε το βιβλίο.

Σαράντα χρόνια μαζί

Στον χαιρετισμό της, η Γενική Πρόξενος, Δρ Αλεξάνδρα Θεοδωροπούλου, είπε πως η ιστορία των Καριτσιωτών «αξίζει να ειπωθεί, να διαφυλαχθεί και να περάσει στις επόμενες γενιές».

Ο δήμαρχος Μάικλ Χιούιτσον ευχαρίστησε τους Καριτσιώτες για την προσφορά τους στον Δήμο του Άνλεϋ.

Ένα μήνυμα από την πρόεδρο της Τοπικής Κοινότητας Καρίτσας, Μαρία Μαλαβάζου, ένωσε τους δύο τόπους με λίγα απλά λόγια:

«Η Καρίτσα είναι κάτι περισσότερο από ένας τόπος. Είναι μνήμη. Είναι ρίζες. Είναι καρδιά».

Από τις πιο συγκινητικές στιγμές της βραδιάς ήταν η τιμή που αποδόθηκε στα 34 ιδρυτικά μέλη της Κοινότητας. Στον καθένα αφιερώθηκε ένα αναμνηστικό με χαραγμένη επιγραφή για την 40ή επέτειο. Για εκείνους που δεν βρίσκονται πια μαζί μας, το παρέλαβαν οι δικοί τους άνθρωποι στη μνήμη τους.

Ο Γιάγκος Σταυριανός, που υπηρέτησε για πολλά χρόνια ως πρόεδρος, δεν μπόρεσε να κρύψει τη συγκίνησή του. Με δάκρυα στα μάτια, χαιρετούσε τον κόσμο και του έστελνε φιλιά.

Ήταν μια στιγμή που δύσκολα θα ξεχάσουμε.

Η γιορτή έδειξε και πόση ψυχή έβαλε η σημερινή επιτροπή. Ύστερα από μήνες προετοιμασίας και δουλειάς, κατάφερε να φέρει κοντά όλες τις γενιές για μια βραδιά αντάξια της περίστασης. Από το καλωσόρισμα και τα λουλούδια ως τα βιβλία και τις τιμητικές στιγμές, η φροντίδα της φαινόταν παντού. Με τη συνεχή προσφορά της κρατά την Κοινότητά μας δυνατή και ενωμένη.

Οι ομιλητές ευχαρίστησαν τους συγγραφείς, τις επιμελήτριες Δήμητρα Ροζακλή, Μαρίνα Προφύρη και Μαρία Κατσάμπη, την επιτροπή, τους εθελοντές, καθώς και τους φορείς και τις οικογένειες που βοήθησαν οικονομικά να εκδοθεί το βιβλίο: τον Δήμο του Άνλεϋ, την Κυβέρνηση της Νότιας Αυστραλίας, την Theodorakakos Property Group και την οικογένεια Τσαγκούρη.

Και στις κουβέντες των καλεσμένων ακουγόταν η ίδια ευγνωμοσύνη για όλους όσοι συνέβαλαν στη βραδιά.

Το ταξίδι συνεχίζεται

Η γιορτή τελείωσε, μα το ταξίδι του βιβλίου μόλις αρχίζει.

Θα περάσει από χέρι σε χέρι και θα βρει θέση στα σπίτια των οικογενειών μας. Μέσα από τις σελίδες του, τα παιδιά και τα εγγόνια μας θα γνωρίσουν κάτι περισσότερο από ονόματα και ημερομηνίες. Θα γνωρίσουν τους ανθρώπους που έφυγαν από την Καρίτσα, έφτιαξαν σπιτικό στο Γκούντγουντ και τους άφησαν μια ιστορία που είναι και δική τους.

Γιατί, όσο μακριά κι αν ταξίδεψαν εκείνοι οι πρώτοι Καριτσιώτες, ένα κομμάτι τους δεν έφυγε ποτέ από το χωριό.

Και ίσως κανείς να μην το είπε καλύτερα από τον αείμνηστο Αγγελή Χαγιά, που συνήθιζε να λέει:

«Το σώμα μου βρίσκεται εδώ, στην Αυστραλία, με τα παιδιά μου, μα η ψυχή μου θα βρίσκεται πάντα στην Ελλάδα».

Σε αυτά τα λίγα λόγια χωράει κάτι από την ψυχή ολόκληρης εκείνης της γενιάς.

Το βιβλίο έχει ήδη πάρει τον δρόμο για την Ελλάδα. Η Κοινότητα Καριτσιωτών Νότιας Αυστραλίας στέλνει αντίτυπα στην πρόεδρο της Τοπικής Κοινότητας Καρίτσας, στο κοινοτικό γραφείο και στις δημόσιες βιβλιοθήκες του Γερακίου, της Σκάλας και της Σπάρτης.

Ένα αντίτυπο θα φτάσει και στο καφενείο του χωριού, εκεί όπου πολλές από τις ιστορίες του λέγονταν από στόμα σε στόμα, πολύ πριν μπουν στο χαρτί.

Και έτσι το ταξίδι που άρχισε στις 23 Οκτωβρίου 1953, όταν ο Διαμάντης Χαγιάς κατέβηκε από το Fairsea στο Port Melbourne, κάνει τώρα τον δρόμο αντίστροφα.

Από την Αυστραλία πίσω στην Καρίτσα.

Καλοτάξιδο το βιβλίο μας! Μακάρι να φτάσει σε κάθε καριτσιώτικο σπίτι και να κρατήσει ζωντανές τις ιστορίες μας για τα παιδιά και τα εγγόνια μας.


Στη μνήμη των δικών μας ανθρώπων που έφυγαν. Τους θυμόμαστε, τους τιμούμε και κρατάμε ζωντανά όσα μας άφησαν.

Αιωνία τους η μνήμη.