Μαρτυρικό Χωριό: Ο Άγιος Δημήτριος Ζάρακα θυμάται, η Λακωνία δεν ξεχνά

Η μνήμη των θυμάτων παραμένει άσβεστη, όπως άσβεστο παραμένει και το χρέος μας να διαφυλάττουμε την ιστορική αλήθεια για τις γενιές που έρχονται.

Τιμώντας τη Μνήμη

Σήμερα, Κυριακή 7 Ιουνίου, ο Άγιος Δημήτριος Ζάρακα τιμά τη μνήμη των θυμάτων του Ολοκαυτώματος του χωριού, συμπληρώνοντας ογδόντα δύο χρόνια από τη ναζιστική θηριωδία της 4ης Ιουνίου 1944, μία από τις πιο σκοτεινές και τραγικές σελίδες της νεότερης ιστορίας της Λακωνίας.

Με αφορμή την επέτειο, ο Δήμος Ευρώτα και η Δημοτική Κοινότητα Αγίου Δημητρίου καλούν τους πολίτες να συμμετάσχουν στις εκδηλώσεις μνήμης που πραγματοποιούνται σήμερα, αποτίοντας φόρο τιμής στα αθώα θύματα της ναζιστικής βαρβαρότητας που σημάδεψε ανεξίτηλα τον τόπο και τους ανθρώπους του. Η παρουσία όλων αποτελεί έναν ελάχιστο φόρο ευγνωμοσύνης προς εκείνους που έχασαν τη ζωή τους και μια υπόσχεση ότι η θυσία τους δεν θα λησμονηθεί ποτέ.

Η πρώτη επέτειος ως Μαρτυρικό Χωριό

Η φετινή επέτειος αποκτά ξεχωριστή σημασία, καθώς είναι η πρώτη που τελείται μετά την επίσημη αναγνώριση του Αγίου Δημητρίου ως Μαρτυρικού Χωριού της Ελλάδας. Πρόκειται για μια ιστορική δικαίωση που αναγνωρίζει τη θυσία των κατοίκων και τη βαριά παρακαταθήκη που άφησαν στις επόμενες γενιές.

Η αναγνώριση αυτή δεν αποτελεί μόνο τιμή για τους νεκρούς. Αποτελεί και μια έμπρακτη υπενθύμιση ότι η ιστορική μνήμη παραμένει ζωντανή και ότι τα εγκλήματα κατά αμάχων δεν μπορούν ποτέ να σβηστούν από τη συλλογική συνείδηση.

Η μαύρη Κυριακή της 4ης Ιουνίου 1944

Η 4η Ιουνίου 1944 χαράχτηκε ανεξίτηλα στη μνήμη της Λακωνίας. Στο πλαίσιο των σκληρών αντιποίνων που εξαπέλυσε η γερμανική διοίκηση στην Πελοπόννησο μετά την εξόντωση του Γερμανού υποστρατήγου των SS Franz Krech κοντά στους Μολάους, ισχυρές κατοχικές δυνάμεις εισέβαλαν στον Άγιο Δημήτριο.

Οι περισσότεροι άνδρες του χωριού, γνωρίζοντας ότι επίκειται επιδρομή, είχαν καταφύγει στα γύρω βουνά. Στα σπίτια είχαν απομείνει κυρίως γέροντες, γυναίκες και παιδιά. Εκείνη την Κυριακή, ο θάνατος σκέπασε το χωριό.

Είκοσι ένας αθώοι κάτοικοι εκτελέστηκαν εν ψυχρώ. Ανάμεσά τους βρίσκονταν γυναίκες, ηλικιωμένοι, μικρά παιδιά και ακόμη ένα βρέφος. Ήταν ένα προμελετημένο έγκλημα που άφησε πίσω του μόνο θρήνο και σιωπή.

Στάχτη και ερείπια

Η ανθρώπινη τραγωδία συνοδεύτηκε από πρωτοφανή καταστροφή. Σχεδόν ολόκληρος ο Άγιος Δημήτριος παραδόθηκε στις φλόγες. Διακόσια ενενήντα πέντε σπίτια κάηκαν ολοσχερώς, μετατρέποντας το 98% του χωριού σε αποκαΐδια. Η καταστροφή δεν άφησε ανέπαφη ούτε την εκκλησία του χωριού.

Το Ολοκαύτωμα του Αγίου Δημητρίου δεν ήταν μεμονωμένο περιστατικό. Αποτέλεσε μέρος της ισοπεδωτικής πολιτικής αντιποίνων που εφαρμόστηκε σε ολόκληρη την Πελοπόννησο, όταν ο άμαχος πληθυσμός βρέθηκε στο στόχαστρο των κατοχικών δυνάμεων. Οι ίδιες διαταγές οδήγησαν σε εκτελέσεις και καταστροφές σε πολλές περιοχές της χώρας, αφήνοντας πίσω τους εκατοντάδες θύματα.

Από τις στάχτες στην αναγέννηση

Όταν οι γερμανικές δυνάμεις αποχώρησαν, οι κάτοικοι επέστρεψαν από τα γύρω βουνά για να αντικρίσουν έναν τόπο βιβλικής καταστροφής. Πρώτα έθαψαν τους νεκρούς τους και ύστερα άρχισαν τον δύσκολο αγώνα της επιβίωσης.

Με πείσμα, αλληλεγγύη και βαθιά πίστη στον τόπο τους, ξαναέχτισαν τα σπίτια τους, καλλιέργησαν ξανά τη γη τους και κατάφεραν να παραδώσουν στις επόμενες γενιές ένα ζωντανό και περήφανο χωριό. Ο Άγιος Δημήτριος έγινε σύμβολο αντοχής, αξιοπρέπειας και δύναμης ψυχής.

Μια μνήμη κοινή για τα χωριά του Πάρνωνα

Για εμάς τους Καριτσιώτες, ο Άγιος Δημήτριος δεν είναι απλώς ένα γειτονικό χωριό. Είναι ένας τόπος με τον οποίο μας συνδέουν συγγένειες, φιλίες, κοινές παραδόσεις και η ίδια αγάπη για τη λακωνική γη.

Οι μνήμες εκείνου του καλοκαιριού του 1944 δεν ανήκουν μόνο στον Άγιο Δημήτριο. Αποτελούν κομμάτι της κοινής ιστορίας των χωριών του Πάρνωνα και ολόκληρης της Λακωνίας. Μας θυμίζουν το βαρύ τίμημα που πλήρωσαν οι προηγούμενες γενιές για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια του τόπου μας.

Το χρέος της μνήμης

Ογδόντα δύο χρόνια μετά, ο Άγιος Δημήτριος δεν ζητά εκδίκηση. Ζητά μνήμη.

Μνήμη για τους είκοσι έναν αθώους νεκρούς. Μνήμη για τα παιδιά που δεν πρόλαβαν να μεγαλώσουν. Μνήμη για τα σπίτια που έγιναν στάχτη και για τις οικογένειες που βρέθηκαν ξαφνικά χωρίς χωριό και χωρίς καταφύγιο.

Η θυσία των κατοίκων του Αγίου Δημητρίου αποτελεί διαρκές σύμβολο αντίστασης, αξιοπρέπειας και αγώνα για την ελευθερία. Ταυτόχρονα, μας υπενθυμίζει την αξία της ειρήνης, της δημοκρατίας και του σεβασμού της ανθρώπινης ζωής.

Τα Καριτσιώτικα Νέα ενώνουν τη φωνή τους με ολόκληρη τη Λακωνία και αποτίουν φόρο τιμής στα αθώα θύματα του Ολοκαυτώματος του Αγίου Δημητρίου Ζάρακα.

Αιωνία τους η μνήμη.

Η κοιλάδα του Σο(υ)ρμπάνου: Ένα χαμένο σταυροδρόμι ζωής ανάμεσα στην Καρίτσα, τον Κοσμά και το Γεράκι

Πατήστε εδώ για να δείτε ολόκληρο το νέο άλμπουμ του Σωτήρη Σκεύη αφιερωμένο στον «Σο(υ)ρμπάνο».

Μέσα στις αγκαλιές του Πάρνωνα, εκεί όπου οι κορφές της Τσούκας, του Ελατιά, του Μαζαρακιού, της Μπερκιάς και του Κούμαρου στέκουν σαν πέτρινοι φύλακες αιώνων, απλώνεται η κοιλάδα του Σο(υ)ρμπάνου. Ένας τόπος άγριος και συνάμα ήμερος, γεμάτος μνήμες, ιδρώτα, ξεχασμένα όνειρα και σιωπές που ακόμη μοιάζουν να μιλούν.

Ο Σωτήρης Σκεύης μάς ταξιδεύει ξανά

Και μέσα από τις φωτογραφίες και τα συγκινητικά σχόλιά του, ο Σωτήρης Σκεύης συνεχίζει για ακόμη μία φορά να μας μαγεύει και να μας συγκινεί μαζί. Με τη νέα του φωτογραφική περιπλάνηση στη σειρά «Ο Πάρνωνας και τα χωριά του», δεν παρουσιάζει απλώς όμορφα τοπία. Ξεδιπλώνει μπροστά μας έναν ολόκληρο κόσμο που χάνεται, μα αρνείται να σβήσει από τη μνήμη.

Μέσα από 20 φωτογραφίες γεμάτες φως, πέτρα, εγκαταλειμμένα μονοπάτια, ξερολιθιές και ανθισμένα δέντρα, ανασταίνεται η ζωή μιας κοιλάδας που κάποτε έσφυζε από ανθρώπους, κοπάδια και καλλιέργειες.

Η κοιλάδα του μόχθου και της επιβίωσης

Η κοιλάδα του Σο(υ)ρμπάνου υπήρξε για δεκαετίες χειμερινό καταφύγιο των γιδοπροβάτων των κτηνοτρόφων του Κοσμά, αλλά και τόπος καλλιέργειας για πολλές οικογένειες της Καρίτσας. Εκεί, σε κάθε σπιθαμή γης, οι άνθρωποι πάλευαν να βγάλουν ψωμί από το χώμα. Στάρι, καλαμπόκι, κριθάρι, ρεβίθια, φακές και βίκος σπέρνονταν σε χωράφια που σήμερα έχουν παραδοθεί στην αγριάδα της φύσης και στη σιωπή του χρόνου.

Η φύση συνεχίζει τον δικό της δρόμο

Κι όμως, όπως τόσο όμορφα αφήνει να φανεί ο Σωτήρης Σκεύης, η φύση συνεχίζει ακούραστα το έργο της. Τα δέντρα ανθίζουν ακόμη, αδιαφορώντας για την ερήμωση και τη φυγή των ανθρώπων. Εκεί όπου άλλοτε ακούγονταν φωνές, κουδούνια ζώων και χτυπήματα εργαλείων, σήμερα ακούγεται μονάχα ο αέρας του Πάρνωνα.

Σπίτια και πέτρες που ακόμη θυμούνται

Ανάμεσα στις φωτογραφίες ξεχωρίζουν παλιά μαντριά, πέτρινα σπίτια και ξερολιθιές που στέκουν ακόμη όρθια, σαν πεισματάρηδες φρουροί μιας άλλης εποχής. Σπίτια με φούρνο, αυλή και μαντρότοιχο, φτιαγμένα με κόπο και μεράκι από ανθρώπους που έζησαν δύσκολα αλλά τίμια. Οι ένοικοί τους χάθηκαν, οι απόγονοι έφυγαν για πιο εύκολες πολιτείες, όμως οι πέτρες μένουν ακόμη εκεί να θυμίζουν.

«Δυστυχώς τα υλικά αντικείμενα υπάρχουν όσο υπάρχουν και άνθρωποι…» γράφει χαρακτηριστικά ο Σωτήρης Σκεύης. Και μέσα σε αυτή τη λιτή φράση χωρά ολόκληρη η μοίρα της ελληνικής υπαίθρου.

Το όνειρο του λατομείου που δεν ευοδώθηκε

Ιδιαίτερη συγκίνηση προκαλεί και η προσωπική του αναφορά στον πατέρα του, Χρήστο Π. Σκεύη, γνωστό ως «Καλαντζή» ή «Κουλουρά». Τη δεκαετία του 1960, μαζί με άλλους συνεταίρους, προσπάθησαν να ανοίξουν λατομείο μαρμάρου στις ρίζες της Τσούκας, μέσα στην κοιλάδα. Όμως η έλλειψη χρημάτων γκρέμισε το όνειρό τους πριν προλάβει να στεριώσει. Άλλο ένα όνειρο ανθρώπων του μόχθου που πάλεψαν να αλλάξουν τη ζωή τους, μα τους νίκησαν οι δυσκολίες της εποχής.

Τα τοπωνύμια που κρατούν ζωντανή τη μνήμη

Μέσα στα όρια της κοιλάδας επιζούν ακόμη παλιά τοπωνύμια που κουβαλούν ιστορίες αιώνων, Λογγάρι, Πετράκια, Κατσογιάννη, Σκαλίτσα, Νεραϊδόβρυση, Γούναρη, Ρουπακόλακκα, Λαμπραίικες στέρνες. Ονόματα που κάποτε ακούγονταν καθημερινά από στόμα σε στόμα και σήμερα μοιάζουν περισσότερο με ψίθυρους μνήμης.

Η παράξενη ιστορία του ονόματος Σο(υ)ρμπάνος

Ακόμη και η ίδια η ονομασία Σο(υ)ρμπάνος κουβαλά τη δική της λαϊκή ιστορία. Σύμφωνα με την καταγραφή, πιθανότατα προέρχεται από τη σλάβικη λέξη surbân και το επώνυμο Σούρπης, με ρίζα από το τουρκικό sürp, δηλαδή «πιοτό». Με την κατάληξη «-άνος», η ερμηνεία οδηγεί χαριτολογώντας στον «πολύ πότη», κάνοντας έτσι την κοιλάδα του Σο(υ)ρμπάνου να σημαίνει περίπου «η κοιλάδα του μπεκρή».

Ο μικρός οικισμός Βελωτά

Στην καρδιά της κοιλάδας βρίσκεται ακόμη ο μικρός κτηνοτροφικός οικισμός Βελωτά, στα 470 μέτρα υψόμετρο, ένας σιωπηλός μάρτυρας μιας άλλης εποχής που αργοσβήνει.

Ένα άλμπουμ που γίνεται προσκύνημα μνήμης

Το νέο αυτό άλμπουμ του Σωτήρη Σκεύη δεν είναι απλώς μια σειρά φωτογραφιών. Είναι ένα ταξίδι ψυχής. Ένα προσκύνημα μνήμης στα ξεχασμένα μέρη του Πάρνωνα και στους ανθρώπους που τα κράτησαν ζωντανά με τον ιδρώτα και την επιμονή τους.

Και ίσως γι’ αυτό οι φωτογραφίες και τα κείμενά του αγγίζουν τόσο βαθιά τον κόσμο. Γιατί πίσω από κάθε εικόνα δεν βλέπεις μόνο βουνά και πέτρες. Βλέπεις ζωές. Βλέπεις την παλιά Ελλάδα που χάνεται σιγά σιγά, αλλά συνεχίζει ακόμη να ανασαίνει μέσα από τη μνήμη, την παράδοση και ανθρώπους σαν τον Σωτήρη Σκεύη που δεν την αφήνουν να σβήσει.

Ζακ Ντάνιελ Ζαβάντα (2001-2026)

Με βαθιά θλίψη πληροφορηθήκαμε τον άδικο και ξαφνικό χαμό του αγαπημένου μας νέου, Ζακ Ντάνιελ Ζαβάντα, που έφυγε τόσο πρόωρα από τη ζωή στον Καναδά, σε ηλικία μόλις 24 ετών.

Ο Ζακ ήταν ο πολυαγαπημένος γιος της Πατ Χαγιά και του Ρούντι Ζαβάντα, εγγονός του Παναγιώτη και της Αλεξάνδρας Χαγιά, που ξενιτεύτηκαν στον Καναδά στις αρχές της δεκαετίας του 1960, κουβαλώντας πάντα μέσα τους την αγάπη για την πατρίδα και την Καρίτσα.

Όπως έγραψε και η τοπική εφημερίδα “The Rocky Mountain Outlook”, ο Ζακ ήταν «μια καλή και τρυφερή ψυχή με μεγάλη καρδιά». Ένα παιδί ήσυχο, καλοσυνάτο και γλυκομίλητο, που ζούσε τη ζωή με τον δικό του ήρεμο και αληθινό τρόπο, βρίσκοντας χαρά στα μικρά και απλά πράγματα.

Αγαπούσε βαθιά τη φύση και τα βουνά του Καναδά. Του άρεσαν το σκι, το τρέξιμο και οι πεζοπορίες, ενώ στα μονοπάτια και στον καθαρό αέρα ένιωθε, όπως έλεγαν όσοι τον γνώριζαν, πραγματικά ελεύθερος και γαλήνιος. Με την ήσυχη παρουσία και τη λεπτή του ψυχή θύμιζε στους ανθρώπους γύρω του να σταματούν λίγο, να εκτιμούν τη στιγμή και να κρατούν κοντά τους όσα έχουν αληθινή αξία.

Η τραγική απώλειά του βύθισε στο πένθος τους γονείς του, τ’ αδέλφια του, όλη την οικογένεια Χαγιά και Ζαβάντα, συγγενείς και φίλους στον Καναδά, την Ελλάδα και την Αυστραλία.

Στην οικογένειά του και σε όλους τους συγγενείς εκφράζουμε τα πιο θερμά και ειλικρινή μας συλλυπητήρια.

Αιωνία του η μνήμη.

Η Ζωγραφική του Κώστα Γιαννακούρα: «Άτιτλο έργο»

«Μερικές φορές η τέχνη δεν χρειάζεται τίτλο. Αρκεί μια σιωπή, ένα φως και μια ανάσα για να μιλήσει κατευθείαν στην ψυχή.»

Ο Κώστας Γιαννακούρας υπηρέτησε στο χωριό μας για τέσσερα αξέχαστα χρόνια τη δεκαετία του 1970, αφήνοντας πίσω του μια παρουσία που ακόμη και σήμερα μνημονεύεται με αγάπη και σεβασμό. Ήταν ένας δάσκαλος που αγκάλιασε τον τόπο μας σαν δικό του, αγάπησε τα παιδιά με αληθινό ενδιαφέρον και αφιερώθηκε με ψυχή και καρδιά στη μόρφωση και την καλλιέργειά τους.

Με ευαισθησία, καλοσύνη και δημιουργικό πνεύμα, έδωσε στους μαθητές του χώρο να ονειρεύονται, να εκφράζονται και να πιστεύουν στις δυνατότητές τους. 

Η παρουσία του στο χωριό υπήρξε πολύτιμη και βαθιά ανθρώπινη, ένα ζωντανό παράδειγμα της δύναμης που μπορεί να έχει ένας δάσκαλος στις ζωές των ανθρώπων και ιδιαίτερα των παιδιών.

Σήμερα, ο Κώστας απολαμβάνει τη συνταξιοδότησή του και τα «Καριτσιώτικα Νέα» έχουν τη χαρά και την τιμή να παρουσιάζουν στιγμές από την καλλιτεχνική του διαδρομή, όπως αυτή αποτυπώνεται μέσα από τα έργα του.

Στο σημερινό μας αφιέρωμα φιλοξενούμε ένα ιδιαίτερα ατμοσφαιρικό και συμβολικό έργο του, ακόμη χωρίς τίτλο, ζωγραφισμένο με ακρυλικά χρώματα.

Μέσα από τη βαθιά αντίθεση φωτός και σκιάς, το έργο μοιάζει να αιχμαλωτίζει μια στιγμή ανάμεσα στην ανάσα και στη σιωπή. Η ανθρώπινη μορφή, αποδομένη σαν σκιά απέναντι στο γαλάζιο φως, στέκεται σχεδόν μυσταγωγικά απέναντι στα λεπτεπίλεπτα άνθη που αιωρούνται σαν μικροί ήλιοι ή σαν εύθραυστες αναμνήσεις της φύσης.

Το πρόσωπο μοιάζει έτοιμο να φυσήξει, να αγγίξει ή ίσως να συνομιλήσει με το φως. Τα δάχτυλα, λεπτά και εκφραστικά, θυμίζουν χειρονομία δημιουργίας, σαν να κρατούν κάτι πολύτιμο και φευγαλέο πριν αυτό χαθεί στον αέρα.

Υπάρχει στο έργο μια αίσθηση εσωτερικότητας και περισυλλογής. Μια ήρεμη συνομιλία ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση, ανάμεσα στη σκιά και στο φως, ανάμεσα στη μνήμη και στη στιγμή.

Ίσως γι’ αυτό το έργο να μην χρειάζεται τίτλο. Γιατί αφήνει τον καθένα να δει μέσα του κάτι δικό του. Ένα όνειρο, μια ανάμνηση, μια ανάσα ζωής.

Απολαύστε το.

Ακολουθεί και η δική μας επιλογή από μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά και αξιόλογα έργα του Κώστα Γιαννακούρα, δημιουργημένα με αγάπη, ευαισθησία και έμπνευση, από τότε μέχρι σήμερα.

Αντώνης και Κατίνα Κατσάμπη: Άνθρωποι που κράτησαν το βάρος της ζωής με αξιοπρέπεια

Γράφει η Μαρία Μαλαβάζου

Πρόεδρος Τ.Κ. Καρίτσας

«Πίσω από κάθε ρυτίδα κρύβεται μια ζωή γεμάτη αγώνα, αξιοπρέπεια και αγάπη για τον τόπο και τους ανθρώπους του.»

Υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να καταλάβεις ποιοι είναι και τι κουβαλούν μέσα τους. Το βλέπεις στο πρόσωπό τους, στο βλέμμα, στον τρόπο που στέκονται ήσυχα και αγέρωχα μέσα στον χρόνο. Άνθρωποι απλοί, μα γεμάτοι αξιοπρέπεια, φιλότιμο, καθήκον και καρδιά.

Στις σημερινές φωτογραφίες βλέπουμε τον Αντώνη Κατσάμπη μαζί με τη σύζυγό του Κατίνα, δυο ανθρώπους που κουβαλούν πίσω τους μια ολόκληρη διαδρομή ζωής, γεμάτη αγώνα, θυσίες και μνήμες μιας άλλης εποχής.

Ανάμεσα στις εικόνες ξεχωρίζουν τα παράσημα, οι τιμητικές διακρίσεις και οι παλιές φωτογραφίες από τα χρόνια της υπηρεσίας του, μαζί με την αναγνώριση για τη συμμετοχή του στον Πόλεμο της Κορέας. Μαρτυρίες μιας γενιάς που γνώρισε δύσκολα χρόνια, μεγάλες ευθύνες και στερήσεις, χωρίς ποτέ να ζητήσει ανταλλάγματα ή να κάνει θόρυβο για όσα πρόσφερε.

Κι όμως, πίσω από τα παράσημα και τις στολές, μένει πάντα ο άνθρωπος του χωριού. Ο οικογενειάρχης. Ο σύζυγος. Ο πατέρας και ο συγχωριανός που έζησε με τιμή και κράτησε μέσα του τις αξίες εκείνης της παλιάς εποχής, τότε που ο λόγος είχε βάρος και ο σεβασμός δεν χρειαζόταν πολλές εξηγήσεις.

Οι φωτογραφίες αυτές δεν είναι απλώς παλιές αναμνήσεις. Είναι μικρά κομμάτια της συλλογικής μας ιστορίας. Είναι μια υπενθύμιση πως πίσω από κάθε ηλικιωμένο πρόσωπο κρύβεται μια ζωή γεμάτη κόπο, ευθύνη, αγάπη και προσφορά.

Με βαθιά εκτίμηση και σεβασμό σε τέτοιους ανθρώπους, στέλνουμε κι εμείς τους πιο θερμούς χαιρετισμούς μας στον Αντώνη και την Κατίνα Κατσάμπη, από την Καρίτσα ως όπου χτυπά καρδιά χωριανού.

«Η μνήμη του χωριού δεν κρατιέται μοναχή της»

Με συγκίνηση και λόγια καρδιάς, ο Δημήτρης Κατσάμπης θέλησε κι εκείνος να εκφράσει δημόσια την ευγνωμοσύνη και την αγάπη του προς τον Αντώνη και την Κατίνα, για όσα πρόσφεραν όλα αυτά τα χρόνια στον τόπο και στην ιστορία του χωριού μας.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Θα ήθελα να εκφράσω μέσα από την καρδιά μου ένα μεγάλο ευχαριστώ στον πολύ καλό μου φίλο, τον Αντώνη, για την ανεκτίμητη βοήθεια και τη μεγάλη προσφορά του στην καταγραφή και διάσωση της ιστορίας του χωριού μας.»

Και συνεχίζει με λόγια γεμάτα εκτίμηση:

«Με ανοιχτή καρδιά, μεράκι και βαθύ σεβασμό στις μνήμες και στα βιώματα των προγόνων μας, στάθηκε όλα αυτά τα χρόνια ένας ακούραστος εργάτης της μνήμης και της παράδοσης του τόπου μας.»

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στην αγαπητή Κατίνα, που στάθηκε δίπλα του σε όλη αυτή την πορεία:

«Και οι δυο τους, με τον δικό τους όμορφο τρόπο, πρόσφεραν κάτι πολύτιμο στο χωριό μας και στις επόμενες γενιές, κρατώντας ζωντανή την ιστορία και την ψυχή του τόπου μας.»

Ένα μικρό χρέος τιμής

Σε εποχές που πολλά αλλάζουν και οι παλιές μνήμες σιγά σιγά λιγοστεύουν, υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που κρατούν άσβεστη τη φλόγα της ιστορίας και της παράδοσης. Άνθρωποι που χωρίς φωνές και χωρίς επιδείξεις αφήνουν πίσω τους έργο, παράδειγμα και ψυχή.

Κι ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο παράσημο απ’ όλα. Να σε θυμάται ο τόπος σου με αγάπη και σεβασμό.