Από την Αυστραλία στη Σπάρτη: Οι ιστορίες των ξενιτεμένων Καριτσιωτών βρίσκουν τον δρόμο της επιστροφής

«Πριν από εβδομήντα και πλέον χρόνια, οι Καριτσιώτες έπαιρναν τον δρόμο της ξενιτιάς. Σήμερα, οι ιστορίες τους επιστρέφουν στη Λακωνία, για να τις γνωρίσουν και οι επόμενες γενιές.»

Σπάρτη, 30 Οκτωβρίου 2026

Μια ξεχωριστή παράδοση βιβλίου πραγματοποιήθηκε σήμερα στη Δημόσια Κεντρική Ιστορική Βιβλιοθήκη Σπάρτης, φέρνοντας λίγο πιο κοντά την Καρίτσα και τους ξενιτεμένους της Αυστραλίας.

Η πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Καρίτσας, Μαρία Μαλαβάζου, επισκέφθηκε τη Βιβλιοθήκη και παρέδωσε, εκ μέρους της Κοινότητας Καριτσιωτών της Νότιας Αυστραλίας, ένα αντίτυπο του βιβλίου «Το Ταξίδι και η Παρακαταθήκη: Οι Πρώτοι Καριτσιώτες στην Αυστραλία· Από την Καρίτσα στο Γκούντγουντ», με σκοπό να ενταχθεί στη δανειστική συλλογή της και να είναι διαθέσιμο σε κάθε ενδιαφερόμενο αναγνώστη.

Σύμφωνα με την ενημέρωση που δόθηκε, το βιβλίο θα περάσει πρώτα από τις προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου και αξιολόγησης της Βιβλιοθήκης, πριν καταστεί διαθέσιμο για δανεισμό στο κοινό.

Πρόκειται για ένα βιβλίο που καταγράφει ένα σημαντικό κομμάτι της νεότερης ιστορίας της Καρίτσας. Μέσα από τις προσωπικές διαδρομές των πρώτων Καριτσιωτών μεταναστών, τις οικογενειακές τους αναμνήσεις και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό, ξετυλίγεται η ιστορία μιας γενιάς που άφησε πίσω της το χωριό, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή στην άλλη άκρη του κόσμου.

Η σημερινή πρωτοβουλία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δίνει την ευκαιρία στους κατοίκους της Σπάρτης και της ευρύτερης Λακωνίας να γνωρίσουν μια λιγότερο προβεβλημένη, αλλά πολύ ανθρώπινη, πλευρά της τοπικής ιστορίας: την ιστορία των ανθρώπων που έφυγαν, ρίζωσαν στην Αυστραλία, δημιούργησαν οικογένειες και κράτησαν ζωντανούς τους δεσμούς τους με τη γενέτειρα.

Η παράδοση του βιβλίου από τη Μαρία Μαλαβάζου αποτελεί επίσης μια όμορφη κίνηση συνεργασίας ανάμεσα στην Τοπική Κοινότητα Καρίτσας και την καριτσιώτικη κοινότητα της Αυστραλίας, που συνεχίζει να ενδιαφέρεται έμπρακτα για τον τόπο καταγωγής της.

Έφυγαν οι άνθρωποι, επιστρέφουν οι ιστορίες

Κάποτε, από την Καρίτσα έφευγαν νέοι άνθρωποι με μια βαλίτσα στο χέρι, αφήνοντας πίσω γονείς, αδέλφια, συγγενείς και φίλους. Πολλοί δεν γνώριζαν αν και πότε θα ξανάβλεπαν το χωριό τους.

Σήμερα, ύστερα από τόσες δεκαετίες, οι ιστορίες εκείνων των ανθρώπων παίρνουν τον δρόμο της επιστροφής. Αυτή τη φορά όχι με καράβι, αλλά μέσα στις σελίδες ενός βιβλίου.

Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αξία της σημερινής πρωτοβουλίας: να μη χαθούν οι ιστορίες των ξενιτεμένων, αλλά να μείνουν ζωντανές στον τόπο απ’ όπου ξεκίνησαν.

Φωτογραφία: Στιγμιότυπο από τη σημερινή παράδοση του βιβλίου στη Δημόσια Κεντρική Ιστορική Βιβλιοθήκη Σπάρτης.

28η Οκτωβρίου: Δεν ξεχνάμε τα 66 παλικάρια της μικρής μας Καρίτσας που έδωσαν το δικό τους παρών στο Έπος του ’40

«Εξήντα έξι ονόματα. Εξήντα έξι δικοί μας άνθρωποι. Μια μικρή Καρίτσα που έδωσε το δικό της παρών στο Έπος του ’40.»

Σήμερα, 28 Οκτωβρίου 2026, συμπληρώνονται 86 χρόνια από το ιστορικό «ΟΧΙ». Μια τέτοια μέρα είναι ιδιαίτερη τιμή για τα Καριτσιώτικα Νέα να θυμηθούν και να τιμήσουν, έναν προς έναν, τους 66 Καριτσιώτες που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της πατρίδας και υπηρέτησαν στον πόλεμο του 1940–41.

Ήταν άνθρωποι δικοί μας. Πατεράδες, γιοι, αδέλφια και παππούδες συγχωριανών μας. Άνθρωποι του μόχθου, που μέχρι τότε καλλιεργούσαν τα χωράφια τους, φρόντιζαν τα ζωντανά τους και πάλευαν να θρέψουν τις οικογένειές τους στις πλαγιές του Πάρνωνα.

Το 1940 η Καρίτσα αριθμούσε μόλις 424 κατοίκους. Από αυτό το μικρό χωριό, 66 άνδρες βρέθηκαν στις τάξεις του στρατού. Σχεδόν ένας στους έξι κατοίκους! Ένας αριθμός που από μόνος του φανερώνει πόσο μεγάλη ήταν η συμμετοχή της μικρής μας Καρίτσας στο Έπος του ’40.

Το πρωινό της 28ης Οκτωβρίου, η είδηση του πολέμου έφτασε στο χωριό από το μοναδικό τότε τηλέφωνο, στο σπίτι του παπα-Αναστάση. Εκεί μαζεύτηκαν οι χωριανοί, ανήσυχοι για όσα άκουγαν και για όσα τους περίμεναν.

Δύο μέρες αργότερα, την Τετάρτη 30 Οκτωβρίου, οι πρώτοι επιστρατευμένοι αποχαιρέτησαν τους δικούς τους και πήραν με τα πόδια τον δρόμο για το Γεράκι. Εκεί, στην Κάτω Βρύση, συγκεντρώθηκαν μαζί με άλλους επιστρατευμένους από το Γεράκι και το Αλεποχώρι. Από εκεί, φορτηγά τούς μετέφεραν στη Σπάρτη και στην Τρίπολη, πριν πάρουν τον δρόμο για το Αλβανικό Μέτωπο.

Πίσω στην Καρίτσα έμειναν οι οικογένειες, με την αγωνία για τους ανθρώπους τους. Το χωριό προσπαθούσε να βοηθήσει όπως μπορούσε, συγκεντρώνοντας χρήματα, κουβέρτες, κάλτσες και ζεστά ρούχα για τους στρατιώτες.

Δύο από τους δικούς μας δεν γύρισαν ποτέ. Ο Στυλιανός Αντωνίου σκοτώθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1940, σε ιταλική αεροπορική επιδρομή. Μαζί του βρισκόταν ο συγχωριανός του Αντώνης Χρόνης, ο οποίος τραυματίστηκε. Ο Κωνσταντίνος Τούντας έπεσε μαχόμενος το 1941.

Άλλοι γύρισαν με πληγές που τους ακολούθησαν στην υπόλοιπη ζωή τους. Ανάμεσά τους ο Νικόλας Χαγιάς, που επέστρεψε βαριά τραυματισμένος και έζησε τα κατοπινά του χρόνια κουβαλώντας τα σημάδια του πολέμου.

Για πολλές δεκαετίες, τα ονόματα και οι ιστορίες αυτών των ανθρώπων διατηρήθηκαν κυρίως μέσα από τις αφηγήσεις των οικογενειών τους. Το 2015 έγινε μια πρώτη προσπάθεια καταγραφής, με πολύτιμες μαρτυρίες των αείμνηστων Διαμαντή Χαγιά και Διαμαντή Μαλαβάζου, στην Αδελαΐδα, και δημοσιεύτηκε ένας αρχικός κατάλογος 56 ονομάτων.

Η έρευνα συνεχίστηκε με τη συνεργασία συγχωριανών στην Καρίτσα, στην Αδελαΐδα και αλλού. Έτσι, το 2024, συγκεντρώθηκαν και δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά τα ονόματα και των 66 Καριτσιωτών του Μετώπου. Ένα πολύτιμο κομμάτι της ιστορίας του χωριού μας είχε πλέον διασωθεί για τις επόμενες γενιές.

Σήμερα, 86 χρόνια μετά, έχουμε έναν λόγο παραπάνω να τους τιμούμε. Γιατί πίσω από κάθε όνομα βρίσκεται ένας άνθρωπος, μια οικογένεια, μια ιστορία που ανήκει σε όλους μας.

Κι όσο περνούν τα χρόνια και χάνονται οι άνθρωποι που άκουσαν τις ιστορίες τους από πρώτο χέρι, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το χρέος μας να μη σβήσουν αυτά τα ονόματα από τη μνήμη του χωριού μας. Να τα γνωρίζουν τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας, είτε μεγαλώνουν στην Καρίτσα είτε στην άλλη άκρη του κόσμου.

Αιωνία η μνήμη του Στυλιανού Αντωνίου και του Κωνσταντίνου Τούντα, που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα. Τιμή και ευγνωμοσύνη και στους 66 Καριτσιώτες που πήραν μέρος στο Έπος του ’40.

Χρόνια πολλά στην Καρίτσα μας, στους Καριτσιώτες όπου γης και σε όλους τους Έλληνες!

Διαβάστε εδώ: Όλα τα ονόματα των 66 καριτσιωτών του Μεττώπου

Αντωνίου	Αδαμάντιος	Αθανασίου
Αντωνίου	Κωνσταντίνος	Αθανασίου
† Αντωνίου	Στυλιανός	Αθανασίου
Αντωνίου	Άνδρέας	Ιωάννη
Αντωνίου	Ευάγγελος	Ιωάννη
Αντωνίου	Γεώργιος	Ιωάννη
Αντωνίου	Νικόλαος	Ιωάννη
Αντωνίου	Ιωάννης	Κωνσταντίνου
Αντωνίου	Γεώργιος	Κωνσταντίνου
Αντωνίου	Σπύρος	Κωνσταντίνου
Αντωνίου	Αναστάσιος	Νικολάου
Αντωνίου	Κωνσταντίνος	Νικολάου
Αντωνίου	Δημήτριος	Νικολάου
Αντωνίου	Παναγιώτης	Νικολάου
Βλάχος	Γεώργιος	Χρήστου
Βλάχος	Δημήτριος	Χρήστου
Βλάχος	Ιωάννης	Χρήστου
Βλάχος	Κωνσταντίνος	Χρήστου
Βλάχος	Νικόλαος	Χρήστου
Γεωργόπουλος	Τάκης	Δημητρίου
Κατσάμπης	Ανάργυρος	Ιωάννη
Κατσάμπης	Ευάγγελος	Ιωάννη
Κατσάμπης	Ιωάννης	Σωτηρίου
Κατσάμπης	Δημήτριος	Αναστασίου
Κατσάμπης	Αθανάσιος	Κωνσταντίνου
Κοντογιάννης	Ιωάννης	Δημητρίου
Κρητικός	Γεώργιος	Δημητρίου
Κρητικός	Ευστράτιος	Δημητρίου
Κρητικός	Σπύρος	Παναγιώτη
Μαλαβάζος	Αναστάσιος	Γεωργίου
Μαλαβάζος	Ευάγγελος	Γεωργίου
Μαλαβάζος	Λεωνίδας	Γεωργίου
Μαλαβάζος	Δημήτριος	Γεωργίου
Μαλαβάζος	Παναγιώτης	Γεωργίου
Μαλαβάζος	Αναστάσιος	Κωνσταντίνου
Μαλαβάζος	Γεώργιος	Κωνσταντίνου
Μαλαβάζος	Στυλιανός	Κωνσταντίνου
Μαλαβάζος	Γεωργίος	Μιχαήλ
Μαλαβάζος	Ιωάννης	Μιχαήλ
Μαλαβάζος	Ιωάννης	Σπύρου
Μαλαβάζος	Παναγιώτης	Σπύρου
Πορφύρης	Αλέξανδρος	Νικολάου
Πορφύρης	Κωνσταντίνος	Γεωργίου
Ροζακλής	Δημήτριος	Κωνσταντίνου
Τούντας	Λάμπρος	Αναστασίου
Τούντας	Αναστάσιος	Αντώνη
Τούντας	Ιωάννης	Αντώνη
Τούντας	Αναστάσιος	Δημητρίου
Τούντας	Κωνσταντίνος	Δημητρίου
† Τούντας	Κωνσταντίνος	Παναγιώτη
Τούντας	Λεωνίδας	Χρήστου
Τούντας	Αναστάσιος	Γεωργίου
Τούντας	Γεώργιος	Χρήστου
Τούντας	Ιωάννης	Γεωργίου
Τούντας	Νικόλαος	Παναγιώτη
Τσίπουρας	Σπύρος	Παναγιώτη
Χαγιάς	Κωνσταντίνος	Γεωργίου
Χαγιάς	Λεωνίδας	Γεωργίου
Χαγιάς	Νικόλαος	Γεωργίου
Χαγιάς	Χρήστος	Γεωργίου
Χαγιάς	Γρηγόριος	Δημητρίου
Χαγιάς	Αδαμάντιος	Παναγιώτη
Χαγιάς	Κωνσταντίνος	Παναγιώτη
Χαγιάς	Λεωνίδας	Σπύρου
Χρόνης	Αντώνιος	Γεωργίου
Χρόνης	Δημήτριος	Γεωργίου